Kiezen voor grafische rekenmachine of online rekentool? Zo beïnvloedt deze keuze de leerresultaten!

Posted 17 January 2026 by TI medewerkers

Online rekentools lijken lekker goedkoop, of zelfs gratis. Niet vreemd dus dat middelbare scholen soms overwegen om daarop over te gaan in plaats van (grafische) rekenmachines! De scholen die overstapten deden dit vanwege de kosten, en niet zozeer omdat dit beter is voor het lesgeven of leren. Maar wat zijn de gevolgen voor het onderwijs? In opdracht van Texas Instruments vroeg het EdWeek onderzoeksinstituut 690 Amerikaanse onderwijsprofessionals naar hun ervaringen met (grafische) rekenmachines of online rekentools. Opvallend is dat 75% zegt dat leerlingen met een fysieke rekenmachine beter presteren op examens dan met een online rekentool.



In de Verenigde Staten gebruiken de meeste middelbare scholen fysieke rekenmachines in de les en bij de examens. Uit het EdWeek-onderzoek ‘Calculating Success’ blijkt dat bij 91% van de scholen zo te zijn. Verder vallen twee uitkomsten op. Ten eerste dat docenten als voordeel noemen dat hun leerlingen zich met een handrekenmachine beter lijken te concentreren op wiskunde. Ten tweede geven veel docenten aan dat ze zich zorgen maken over het inzetten van online rekentools tijdens de examens. Dit maakt dat 75% van de schoolbesturen nog steeds van plan is om de komende twee jaar in fysieke rekenmachines te investeren. Een hoog percentage, dat in Nederland nog hoger is, waarschijnlijk bijna 100%.

Experimenteren met online rekentools

Want hier gebruiken alle middelbare scholen een fysieke rekenmachine. Dit omdat het examenreglement van het Cito en CvTE voorschrijft dat alleen goedgekeurde (algemene, wetenschappelijke en grafische) rekenmachines gebruikt mogen worden bij de centrale examens. Toch zie je ook wel dat scholen experimenteren met online rekentools, bijvoorbeeld als leerlingen laptops gebruiken. “Dat blijft vooral beperkt tot tijdens de les,” zegt wiskundedocent Frank van den Berg. “Want bij de examens is het tot nu toe niet toegestaan. En logisch ook, want bij het gebruiken van apps zouden leerlingen meer kunnen doen dan rekenen, bijvoorbeeld tekst opslaan of toch online gaan.”

Voorkeur voor praktisch apparaat

De docent zegt dat een digitale vorm van examineren op dit moment in Nederland niet is te doen. “Wil je online rekentools gebruiken, dan moeten leerlingen hun laptop meenemen. Met een volle batterij! We weten allemaal dat het daar al mis kan gaan. Ook hebben we dan grotere tafels nodig, aansluitpunten en zijn er zorgen over de brandveiligheid vanwege alle kabels over de vloer. Verder moeten we leerlingen vooraf goed begeleiden zodat ze de laatste updates hebben gedraaid. Dan nog zorgen die apparaten voor afleiding. Op het scherm staan vaak meerdere apps en tabs open en er kan stress zijn over de internetverbinding. Het is dus wel te snappen dat schoolbesturen voor de veilige weg kiezen. En dat is een praktisch apparaat waarmee leerlingen gericht berekeningen kunnen doen. Zonder afleiding en met gelijke mogelijkheden voor elke leerling.”


75%  van de docenten zegt dat leerlingen examens beter maken met een fysieke rekenmachine dan met een online rekentool


Beter scoren op examens

Nu zijn er in een aantal landen wel experimenten met digitale examens, ook Nederland kijkt hier naar. In het onderzoek van EdWeek vertelden de deelnemers uit Amerika over hun ervaringen. Zo blijkt dat 75% ziet dat leerlingen beter scoren op examens met een handrekenmachine dan met een online rekentool.   

“Ik heb gemerkt dat mijn leerlingen hun berekeningen op een rekenmachine veel sneller invoeren dan op een computer, omdat die rekenmachine lijkt op hun telefoon,” zegt een docent uit Missouri in de enquête. “Dat maakt examens met een tijdslimiet moeilijker als er iets anders dan fysieke rekenmachines worden gebruikt. Ik heb ook gehad dat er soms een vertraging optreedt bij online rekenmachines, wat leidt tot meer fouten en frustratie bij leerlingen.” Ook veroorzaken digitale rekenmachines soms technische of praktische problemen waardoor de examenvragen niet goed zichtbaar of toegankelijk zijn. Maar liefst 90% van de respondenten zegt dat hun leerlingen dit tijdens toetsen hebben meegemaakt. De docenten merkten dat dit een klein negatief effect heeft op het eindcijfer.


81% van de docenten zegt dat leerlingen zich met fysieke rekenmachines beter op wiskunde focussen dan met online rekenmachines


Beter concentreren op wiskunde

Uit het onderzoek van EdWeek blijkt dat als onderwijsprofessionals moeten kiezen voor digitaal wiskundig gereedschap, meer dan de helft kiest voor de fysieke rekenmachine (52%). Daarnaast kiest een derde (30%) voor een combinatie van beide tools. Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat het gebruik van laptops naast telefoons zorgen voor de meeste afleiding. In totaal 81% van de deelnemers zegt dat leerlingen zich beter kunnen concentreren op wiskunde met een fysieke rekenmachine. Dit komt ten goede aan de leerresultaten dus, zoals deze docent aangeeft: “Fysieke rekenmachines zijn veel beter omdat ze alle functies bieden die je nodig hebt, maar leerlingen niet afleiden omdat ze het internet op kunnen zoals bij online rekenmachines.”


94% van de docenten merkt dat leerlingen beter presteren op hun examens als ze met dezelfde rekenmachine werken als die ze in de les gebruikten

 

Over het onderzoek

In opdracht van Texas Instruments voerde het onafhankelijke EdWeek Research Center een online onderzoek uit onder medewerkers in het Amerikaanse voortgezet onderwijs over het gebruik van fysieke en online rekenmachines. In totaal vulden 690 onderwijsprofessionals de enquête in, waaronder 437 docenten, 123 schoolleiders en 130 districtsleiders in het voortgezet onderwijs.


Meer informatie